Konstantinopel: van 18 – 22 november 2009
Ter gelegenheid van het weder-in-gebruik-nemen van de kerk
van de Alheilige Moeder Gods te Pera, – na de bomexplosie van vijf jaar geleden -
trokken we met een kleine delegatie van onze parochie uit Brugge
voor vijf dagen naar het centrum van de Byzantijnse cultuur, de koningin der steden.
De bedevaart werd geleid door Bisschop Athenagoras van Sinope
en bestond verder uit Vader Bernard Peckstadt,
Hypodiaken Jacob en Francine Catrysse, Pandelis en Monique Pantaleon
en Constantin en Helena Gamouras (van de parochie van de Heilige Marina te Brussel).
Woensdag 18 november 2009
Met een vertraging van ongeveer drie uur zijn we om 11u vertrokken naar Konstantinopel. Na een rustige vlucht kwamen we rond 15u aan in de luchthaven van Istanbul. Nadat we onze bagage in ontvangst hadden genomen, vertrokken we met een bus naar ons hotel.
We hebben geïnstalleerd in ons hotel en rond 17u was er nog wat tijd voor een avondwandeling en een eerste kennismaking met een heel drukke stad. De taxi’s razen ons voorbij, iets wat erg gevaarlijk is bij het oversteken van het zebrapad. We trokken door de verkeersvrije winkelstraat waar duizenden mensen liepen. In het begin misschien wel wat angstgevend, maar toch was dit blijkbaar de normale gang van zaken. In die zelfde straat doorkruist dan plots een heel oude tram!
Voor het avondmaal bezochten we een restaurant op de zesde verdieping van een hotel met een prachtig zicht op de Bosporus. Op die manier kregen we reeds enkele eerste indrukken van een heel drukke, maar magische stad. Tenslotte gingen we vroeg slapen na een toch wat vermoeiende reis.
Donderdag 19 november 2009

De Theologische faculteit van Halki
Vroeg opgestaan. Goed ontbijt in ons mooi hotel. De zon was er al! We hebben vlak bij ons hotel de metro genomen naar Kabatas. Daar namen we de snelboot naar Bostanci (Aziatisch deel van Turkije). Eens daar aangekomen namen we een andere boot die ons eerst naar Büyükada (het Prinseneiland) bracht, en vervolgens naar Heybeliada (Halki). Eens daar aangekomen, merkten we een groot verschil op met het drukke Istanbul. Hier kwamen we plots in de rust en de stilte. Met paard en koets vertrokken we naar de top van het eiland, alwaar het Monasterium van de Heilige Drieëenheid ligt. Daar was lang de befaamde Theologische Faculteit van Halki gevestigd. De pracht van de natuur en heel mooi zichten vielen ons meteen op.
We werden er heel hartelijk onthaald door Metropoliet Apostolos van Moschonisia en Diaken Dorotheos. Diaken Dorotheos gaf ons een rondleiding en vertelde ons de ganse geschiedenis van het Klooster en het Instituut van Halki.

Rondleiding met Diaken Dorotheos in de bibliotheek van Halki
We bezochten er de grote bibliotheek waar ook o.a. ons tijdschrift “Het Kruis” bewaard wordt. Verder de heel mooie kerk, de klaslokalen enz. Tenslotte werden we uitgenodigd op een heel lekkere maaltijd, koffie en gebak.
Dan was het tijd voor afscheid en trokken we te voet naar beneden waar we terug de boot namen naar het Prinseneiland. Daar trokken we met paard en koets richting ‘Lunapark’. Vandaar stapten we een half uur steil omhoog richting het Klooster van de Heilige Georgios (van de belletjes). Monnik Ephrem heeft ons daar zeer hartelijk onthaald.

Vader Bernard Peckstadt, Vader Efrem en Bisschop Athenagoras - blij weerzien
Bisschop Athenagoras en Vader Bernard kennen hem al nagenoeg 30 jaar. Hij was destijds – nog vòòr hij monnik was – bij hen op bezoek geweest. Hij heette toen Charilaos.
Charilaos was een spirituele zoon van Archimandriet Efrem, higoumen van Xeropotamou (Athosklooster), die in 1984 verongelukt is in een auto-ongeval. Charilaos is monnik geworden op de Athos en verblijft nu ruim 12 jaar in het Heilige Georgiosklooster op het Prinseneiland. Het was een heel blij weerzien. Hij heeft ons rondgeleid en getrakteerd met likeur en zoetigheid.

Rondleiding door vader Efrem bij zonsondergang
Dan zijn we te voet van het Heilige Georgiosklooster naar het havenplaatsje van het Prinseneiland gewandeld. Zowat een uur wandelen in de duisternis. De temperatuur was heel zacht. Daar we nog even dienden te wachten op de boot, hebben we een raki en kaasrolletjes gedegusteerd in een restaurantje aan de waterkant. Onze boottocht duurde zowat anderhalf uur. Vandaar met de metro naar Taksim, de wijk van ons hotel. We hebben in de buurt van ons hotel een lekkere pizza gegeten en zijn dan gaan rusten.
vrijdag 20 november 2009

De kerk te Chora
Na een stevig ontbijt bezochten we het Monasterium van Chora. Deze kerk is nu een museum en hierin bevinden zich één van de mooiste fresco’s en mozaïeken van de Byzantijnse kunst, w.o. één van de meest gekende taferelen van de Opstanding van Christus, alsook prachtige fresco’s van de Christus Pantocrator, de Moeder Gods enz.
Het is buitengewoon prachtig en na een uur rond kijken blijft men maar de pracht van deze kerk bewonderen.

Fresco van Christus Opstanding
Nadien reisden we mee met een groep grieken uit Thessaloniki naar het klooster ‘Zoödochos Pigi’ (Levende Bron) te Baloukli. Midden in dit klooster is er een mooie oude kerk en daarnaast een kerkhof waar heel wat Patriarchen begraven liggen, w.o. de Patriarchen Athenagoras en Dimitrios.

Het kerkhof in het klooster van Baloukli
Er is daar ook een levend schenkende bron. Vroeger was daar een wonder gebeurd waarbij een blinde zijn ogen had besprenkeld met dit bronwater en dan terug kon zien. Zo is ook dit klooster ontstaan.
Onze Griekse vrienden gaven ons nog een lift naar de omgeving van de Agia Sofia. We namen er eerst in een klein restaurantje het middagmaal.
Nadien bezochten we er de Grote Kerk van Christus of de Agia Sofia. Het is een ongelofelijk indrukwekkend monument. Wie er binnentreedt beseft welk een bijzonder monument deze grote kerk is, die vandaag de dag een museum is.

De Grote kerk van Christus - de Aghia Sophia
Momenteel is men er bezig met de grote koepel te restaureren.

Binnenzicht in de immens grote kerk de Aghia Sophia
We zongen we er de Akathist van de Moeder Gods (eigenlijk mag dat niet). De Agia Sofia is de grootste orthodoxe kathedraal en wel uit de zesde eeuw. Ze is fantastische goed bewaard gebleven. Het is erg om zien hoeveel kerkelijke symbolen vernield zijn in de Ottomaanse periode.
We bezochten ook de bovenverdiepingen van de Agia Sofia, waar nog enkele heel mooie fresco te bewonderen zijn. Spijtig genoeg zijn het maar enkele gezichten en delen die nog overblijven.
We gingen ook nog heel kort door de Blauwe Moskee en deden wat inkopen in de typische Egyptische bazaar. Tenslotte trokken we te voet terug naar ons hotel waar we het avondmaal namen.
zaterdag 21 november 2009

Z.A. de Oecumenische Patriarch Bartholomeos bij de kleine waterwijding
Omstreeks acht uur dertig vertrokken we naar de kerk van de Alheilige Moeder Gods te Pera voor de deelname aan de Patriarchale en Synodale Liturgie voorgezeten door Zijne Alheiligheid onze Oecumenische Patriarch Bartholomeos. Het was immers het feest van de Tempelgang van de Moeder Gods. Het was tevens ook de weder-in-gebruik-name van deze kerk na de explosie vijf jaar geleden. Nu de kerk terug hersteld was, wou de Patriarch ze opnieuw officieel in gebruik nemen met de viering van een plechtige Patriarchale Liturgie.
De metten werden gecelebreerd door Archimandriet Athenagoras Chrysanis en werden prachtig gezongen door twee Byzantijnse koren. Tijdens de metten kwam Zijne Alheiligheid de Oecumenische Patriarch Bartholomeos plechtig binnen. En in het midden van de kerk zegende hij. Vervolgens ging hij voor in een kleine waterwijding en zegende hij de kerk. Dan volgden de inleidende gebeden, die samen met vier diakens bad.

Voor de patriarchale liturgie celebreerden 7 bisschoppen mee: de Metropolieten Konstantinos van Derka, Michaël van Oostenrijk, Iosif van Prikonissos, Dimitrios van Sebastia, Irineos van Myriofytos en Peristasis, Chrysostomos van Myra en Christodoulos, vroegere Metropoliet van Avlona. Slechts twee priesters werden door de Patriarch uitgenodigd mee te vieren: Archimandriet Athenagoras Chrysanis en ondergetekende, Oikonomos Bernard Peckstadt. En verder waren er vier diakens: Groot Aartsdiaken Maximos, Tweede Diaken Andreas, Diaken van de Reeks Theodoros en Patriarchaal Diaken Païsios.

Vader Bernard ontvangt de zegen van de Oecumenische Patriarch Bartholomeos
Het was een ingetogen en plechtige Goddelijke Liturgie. Ik zong er zelf enkele ekfonesen in het Nederlands, alsook het Ambongebed. Het was een grote ervaring deze Liturgie van nabij te hebben mogen meevieren. Op het einde waren er nog enkele toespraken. Er was een delegatie van Protestanten uit Stuttgart aanwezig.
Na de Liturgie namen we een kleine maaltijd op de terugweg naar ons hotel. En na een korte middagrust namen we een taxi richting de zetel van het Oecumenisch Patriarchaat, in de Fanar. Daar omstreeks vier uur aangekomen bezochten we er het patriarchaat en hadden we een ontmoeting met de Hoofd-Secretaris van de Heilige Synode, Archimandriet Elpidiforos Lambriniadis.
Nadien bezochten we er de kerk en namen we nog deel aan de Vespers voorgezeten door onze Oecumenische Patriarch Bartholomeos. Het was eveneens mooie en ingetogen dienst, zoals in een klooster. De Patriarch las er Psalm 103 en de voorbeden. Hij zong van op zijn plaats op de paratronion mee.
Na de Vesperdienst werden we in audiëntie ontvangen door onze Patriarch. We werden geleid naar de Troonzaal waar enkele minuten later de Patriarch vanuit een zijdeur binnenkwam gestapt. Het het eerste wat hij luidop zei was: “Dank u Vader Bernard voor de mooie Liturgie”. Ik was erg verbaasd en had juist het voornemen hem te danken om te hebben mogen meecelebreren. Nadien vroeg hij onmiddellijk hoe het was met vader Ignace en Mita.
Daarna sprak hij ons toe en vertelde hij hoe blij hij was dat Bisschop Athenagoras uitstappen inricht, zoals ook in de voorbije zomer naar Sinope en Cappadocië.
Hij vertelde verder dat hij volgend jaar Patriarch Kyril van Moskou heeft uitgenodigd voor deze uitstap. Daarna nam Bisschop Athenagoras het woord en stelde de leden van onze groep voor. Na een half uurtje gesprek namen we nog samen een foto en werden er nog enkele geschenken uitgewisseld. Het was voor ons allen een bijzondere ontmoeting!

Groepsfoto met Z.A. de Oecumenische Patriarch Bartholomeos
S’ avonds trokken we naar een heel mooi restaurant dicht bij de Bosporus waar Ottomaanse muziek live gespeeld werd. Groot Archimandriet Athenagoras Chrysanis was er ook en het werd een gezellige avond. We gingen enigszins vermoeid, maar voldaan terug naar ons hotel.
zondag 22 november 2009
Omstreeks acht uur dertig hadden we afspraak aan de receptie van ons hotel. Bisschop Athenagoras had een speciale toelating gehad van onze Oecumenische Patriarch om er een Pontificale Liturgie te celebreren in de oude kerk van de Heilige Fokas, Bisschop van Sinope. Samen met Patriarchaal Diaken Païsios – die Bisschop Athenagoras kwam ophalen – trokken we vroeg met onze groep naar deze parochiekerk. Daar aangekomen werden we er verwelkomd door de rector, Vader Dimitrios.
Vader Dimitrios celebreerde er de Metten. Nadien hadden we er de Pontificale Liturgie voorgegaan door Bisschop Athenagoras in concelebratie met Oikonomos Bernard Peckstadt, Priester Dimitrios en Patriarchaal Diaken Païsios. Ook Hypodiaken Jacob diende. De gezangen werden verzorgd door Constantin Gamouras uit onze groep.
Het was een heel mooie Liturgie en op het einde sprak Bisschop Athenagoras de gelovigen toe. Hij was heel blij dat hij als bisschop voor het eerst in deze kerk en in het aartsbisdom van Konstantinopel een Liturgie mocht voorgaan. Zijn vreugde was des te gorter gezien het feit dat dat deze kerk toegewijd is aan de Heilige Fokas, die bisschop was geweest van Sinope. Nadien werden we nog in de parochie ontvangen met koffie en lekker gebak. Ook dit was een heel mooie ervaring.
Na een middagmaal dicht bij ons hotel was het vlug tijd om onze koffers te maken. We sloten af met een bezoek aan de kerk van de Agia Triada en een wandeling in de hoofdstraat waar we nog een koffie dronken met een lekker Turks dessert.
Nadien namen we de bus naar de vlieghaven en kwamen we misschien wel wat vermoeid maar steeds voldaan terug. Tenslotte dank aan de medereizigers voor het heel aangenaam gezelschap het was heerlijk en grote onvergetelijke ervaring voor ons allen.
Enkele persoonlijke ervaringen
Ik was heel tevreden dat ik na tweeëndertig jaar terug Konstantinopel kon bezoeken. Ik herinnerde mij wel nog vaag enkele belangrijke plaatsen, maar het was zeker de moeite waard dit alles te mogen herontdekken. De prachtige fresco’s in Chora, het meesterwerk die Agia Sofia heet, Baloukli met de levende bron en de plaats waar onze Oecumenische Patriarchen rusten. Ook het bezoek aan Halki, waar de rust en de stilte overheersen. De prachtige indrukwekkende bibliotheek en de mooie kerk met heel mooie oude iconen.
Verder was ik wel aangedaan dat ik ook heb mogen mee celebreren tijdens de patriarchale Liturgie voor het feest van de Tempelgang van de Moeder Gods. Het was een heel grote ervaring en aangenaam te zien met welke rust en gebed de patriarch deze Liturgie voorging. Ook de deelname aan de Vespers in de kerk van de Heilige Georges in het Oecumenisch Patriarchaat waren heel innig en vol van gebed.
Tenslotte de Liturgie in de kerk van de heilige Fokas gaven ons een andere realiteit van het leven aldaar. Tenslotte wil ik heel speciaal Bisschop Athenagoras danken voor de leiding van deze uitzonderlijke pelgrimstocht want met zijn aanwezigheid gingen toch heel veel poorten open, die we alleen niet zouden kunnen hebben realiseren.
Nogmaals dank ook aan onze reisgezellen voor het heel aangenaam gezelschap en de broederlijke sfeer van deze uitzonderlijke reis.